jucha— krew.
wedle(daw.) — obok.
hołdownik— lennik.
Saladyn— właśc. Dżalal ad-Din (1380–1412), lennik księcia Witolda, brał udział w bitwie pod Grunwaldem. Pod koniec życia na krótko został chanem Złotej Ordy.
tułub— futro, zwł. owcze.
ckliwy— tu: mogący spowodować nudności.
surowiec— niewyprawiona skóra.
miast— zamiast.
bałabajkaa. bałałajka— instrument strunowy, mniejszy od gitary.
multanki— dudy mołdawskie, instrument dęty.
miesiąc(daw.) — księżyc.
rękodajny(daw.) — szlachcic pozostający na służbie na mocy dobrowolnej umowy.
kować— dziś popr.: kuć.
piędź— dawna miara długości, ok. 18–22 cm.
chmyzowaty— (o zwierzęciu) lichy.
chrobry(daw.) — odważny, śmiały.
śluzya. ślozy(daw.) — łzy.
krwie— dziś popr.: krwi.
miesiąc(daw.) — księżyc.
szczypki— szczapki, małe kawałki drewna.
niepodobna(daw.) — niemożliwe.
Władysław II Jagiełło— (ok. 1362–1434), syn wlk. księcia Olgierda, wielki książę litewski, król Polski od małżeństwa z Jadwigą (1386). Dwukrotnie ochrzczony (przez matkę Juliannę w obrządku wschodnim i przez biskupów polskich przed ślubem w obrządku łacińskim), osobiście dowodził w bitwie pod Grunwaldem.
Witold Kiejstutowicz, zwany Wielkim— (ok. 1350–1430), wielki książę litewski, brat stryjeczny Władysława Jagiełły. W latach 1382–1385 oraz 1390 przejściowo sprzymierzony z Krzyżakami przeciw Jagielle.
Marcin (Marcisz) z Wrocimowic— (zm. 1442) – polski rycerz niemieckiego pochodzenia, starosta łowicki.
berdysz— szeroki topór na długim drzewcu.
w pobok— obok.
rohatyna(z ukr.) — włócznia z grotem zaopatrzonym w hak, aby po wbiciu trudniej ją było wyciągnąć.
Ziemowit IV— (ok. 1352–1426) książę płocki, prowadzący samodzielną politykę zagraniczną, długo występował jako przeciwnik Jagiełły, dał się poznać jako dobry administrator.
Jan z Tarnowa— (1367–1433), wojewoda krakowski od 1409.
Witold Kiejstutowicz, zwany Wielkim— (ok. 1350–1430), wielki książę litewski, brat stryjeczny Władysława Jagiełły. W latach 1382–1385 oraz 1390 przejściowo sprzymierzony z Krzyżakami przeciw Jagielle.
Pogoń— herb Litwy, przedstawiający rycerza na koniu z wzniesionym mieczem.
Tannenberg— (obecnie Stębark), wieś w pobliżu Grunwaldu.
łęg— podmokła łąka.
Zyndram z Maszkowic— (zm. ok. 1414) polski rycerz niemieckiego pochodzenia.
ścigły(daw.) — szybki.
Władysław II Jagiełło— (ok. 1362–1434), syn wlk. księcia Olgierda, wielki książę litewski, król Polski od małżeństwa z Jadwigą (1386). Dwukrotnie ochrzczony (przez matkę Juliannę w obrządku wschodnim i przez biskupów polskich przed ślubem w obrządku łacińskim), osobiście dowodził w bitwie pod Grunwaldem.
ustawicznie— ciągle.
dufność(daw.) — pycha, nadmierne zaufanie we własne siły.
Ulrich von Jungingen— 1360–1410, wielki mistrz zakonu krzyżackiego, zginął w bitwie pod Grunwaldem.
komtur— zwierzchnik domu zakonnego bądź okręgu w zakonach rycerskich, do których zaliczali się krzyżacy.
szyderstwy— dziś popr.: szyderstwami.
ongi(daw.) — dawniej.
relikwiarz— ozdoby pojemnik na relikwie, to jest na szczątki świętych.
Władysław II Jagiełło— (ok. 1362–1434), syn wlk. księcia Olgierda, wielki książę litewski, król Polski od małżeństwa z Jadwigą (1386). Dwukrotnie ochrzczony (przez matkę Juliannę w obrządku wschodnim i przez biskupów polskich przed ślubem w obrządku łacińskim), osobiście dowodził w bitwie pod Grunwaldem.
Witold Kiejstutowicz, zwany Wielkim— (ok. 1350–1430), wielki książę litewski, brat stryjeczny Władysława Jagiełły. W latach 1382–1385 oraz 1390 przejściowo sprzymierzony z Krzyżakami przeciw Jagielle.
Zyndram z Maszkowic— (zm. ok. 1414) polski rycerz niemieckiego pochodzenia.
Tannenberg— (obecnie Stębark), wieś w pobliżu Grunwaldu.
Zyndram z Maszkowic— (zm. ok. 1414) polski rycerz niemieckiego pochodzenia.
Ziemowit V— (1389–1442), książę mazowiecki, dziedziczny lennik Polski.
Paszko (Paweł) z Biskupic, zwany Złodziej— rycerz, uczestnik bitwy pod Grunwaldem.
Zawisza Czarny z Garbowa— (ok. 1370-1428) polski rycerz, przez pewien czas na służbie króla Węgier Zygmunta Luksemburskiego.
rakuski(daw.) — austriacki.
bojarzyna. bojar— rycerz, szlachcic ruski, wołoski lub litewski.
zresztą— tu: poza tym.
Zbigniew z Oleśnicy— (1389–1455), biskup krakowski (1423-1455), w 1449 został pierwszym kardynałem polskiego pochodzenia. Jego karierę wydatnie przyspieszyło uratowanie życia Władysława Jagiełły podczas bitwy pod Grunwaldem.
sajdak— kołczan.
dworscy— ludzie z dworu a. zależni od dworu.
ścigły(daw.) — szybki.
biegun— tu: koń.
cisawy— o koniu; maści (barwy) czerwonobrunatnej.
gryf— mityczne zwierzę o ciele lwa, mające głowę i skrzydła orła, często pojawiające się jako element herbów.
jeno(daw.) — tylko.
Rakusy(daw.) — Austria.
Burgundia— region w centralnej Francji.
Flandria— region rozciągający się wzdłuż wybrzeży Morza Północnego na terenie Belgii, Francji i Holandii.
ongi(daw.) — dawniej.
związać się— tu: rozpocząć walkę.
atoli(daw.) — lecz, jednak.
myśliwe— dziś popr.: myśliwskie.
toporzysko(daw.) — drewniana rękojeść topora a. siekiery.
płonić się(daw.) — czerwienić się.
kuszcze(daw.) — krzaki, chaszcze, zarośla.
sulica— broń drzewcowa o cienkim grocie, używana do przebijania zbroi.
Gilgenburg— obecnie Dąbrówno.
Ulrich von Jungingen— 1360–1410, wielki mistrz zakonu krzyżackiego, zginął w bitwie pod Grunwaldem.
walny— poważny, zasadniczy, decydujący.
dufny(daw.) — cechujący się nadmierną pewnością siebie.
wywiady— tu: zwiady.
pośledni— gorszy.
św. Jerzy— męczennik z III–IV w., patron rycerzy.
Werner von Tettingen— wielki szpitalnik zakonu krzyżackiego, uciekając spod Grunwaldu, ocalił życie.
wżdy(daw.) — przecież, jednak.
azali(daw.) — czy.
przyczynić(daw.) — dodać.
nuże— a nuż, być może.
kropierz— długa kapa osłaniająca konia.
gnuśnieć(daw.) — lenić się, pozostawać w bezczynności.
ninie(daw.) — teraz.
ogorzały(daw.) — opalony.
hufiec czelny— w śrdw. strategii zgrupowanie uderzające jako pierwsze, aby wprowadzić zamęt w szeregi wroga.
hufiec walny— zasadnicze siły używane w bitwie.
naganiać— ganić, krytykować.
przystoi(daw.) — należy, wypada.
krzywuła— drewniany instrument dęty o zakrzywionej rurze.
ćma(daw.) — mrowie, tłum.
Gott mit uns(niem.) — Bóg z nami!
krokiem, rysią, cwałem— określenia opisują chód/bieg konia od najwolniejszego do najszybszego.
Bogurodzica— najstarsza znana polska pieśń religijna, często (jak w tej scenie) pełniąca rolę zbliżoną do hymnu narodowego. Tekst zachował się w rękopisie z 1407 roku.
Bogiem— tu: przez Boga.
sławiena(z czes.) — wysławiana.
gospodzin(daw.) — pan.
zwolena(daw.) — wybrana.
zyszczy(daw.) — pozyskaj (archaiczna forma trybu rozkazującego z końcówką -i/-y)